Co to znaczy być chorym?

Wciąż pokutuje wśród przekonanie, że osoba chora psychicznie jest niezrównoważona emocjonalnie - co dziesiąty Polak uważa, że jest nerwowa, rozdrażniona, nadpobudliwa i agresywna. Jak czytamy w raporcie, młodsze pokolenie - osoby do 25. roku życia – „kojarzą się Polakom z depresją (50 proc.) i ADHD (47 proc.). Bezrobotni identyfikowani są głównie z depresją (65 proc.), podobnie jak osoby o niskim statusie ekonomicznym (52 proc.). Osoby w podeszłym wieku łączy się najczęściej z chorobą Alzheimera (82 proc.), udarami (47 proc.) oraz schizofrenią (36 proc.)”.

Oceniamy i szufladkujemy chorych psychicznie?

Potrafimy jako społeczeństwo udzielić należytego wsparcia i nie oceniać? Postawy badanych różniły się od siebie, w zależności od przedstawionego im schorzenia. Większość chciałaby wspierać bliską rodzinę.

Na pytanie, czy potrafiliby wspierać zięcia/synową w jego/jej zmaganiach z byciem chorym/chorą na depresję/schizofrenię/padaczkę odpowiedzi były bardzo zbliżone – około 70 proc. ankietowanych szczerze zapewniło, że stanęliby na wysokości zadania. Niestety gorzej sprawy mają się, gdy zastanawiamy się nad kompetencjami danej osoby. Przykładowo - szef chory na padaczkę nie byłby postrzegany jako mniej kompetentny przez 75 proc. badanych, przy czym gdyby był chory na depresję czy schizofrenię wątpliwości pojawiło się o wiele więcej – odpowiednio 58 i 41 proc. wskazań twierdzących.

Czy jesteśmy wspierającym społeczeństwem?

Ankietowani chcą trwać przy naszych bliskich bez względu na problemy. Wsparcie jest nam niezbędne i zdajemy sobie z tego sprawę. Osoby chore na depresję mogą tworzyć związek, są w stanie prowadzić firmę czy pójść do kina. Wszystko zależy od odpowiedniego leczenia i oczywiście pełnego zrozumienia otoczenia.

Czy leki antydepresyjne uzależniają?

To kolejny mit, który stygmatyzuje osoby borykające się z chorobami psychicznymi. Najmniej poprawnych wskazań uzyskało stwierdzenie „Leki antydepresyjne nie uzależniają”. Uznało je za fakt tylko 37 proc. badanych.

Z czym muszą mierzyć się chorzy i jakie są skutki stygmatyzacji?

Izolacja społeczna, problem z samoakceptacją, trudności ze znalezieniem pracy i liczne zmagania w życiu codziennym – to rzeczywistość osób chorych. Wiemy, że stereotypowe postrzeganie nie przyczynia się do poprawy i tak już trudnej sytuacji. 25 proc. respondentów było świadkiem sytuacji, w której osoba chorująca psychicznie/neurologicznie była źle traktowana z powodu choroby, a 4 proc. badanych samo padło ofiarą takiego traktowania. Najczęściej objawiało się to odtrącaniem z grupy (51 proc.).

Pierwszą reakcją, gdy dowiadujemy się o chorobie psychicznej bliskiego powinno być zrozumienie i chęć pomocy. Nie zawsze tak jest. Choć o próbie wsparcia mówi 42 proc. badanych, to towarzyszy temu niemal zawsze strach.

Jak ważne jest edukacja i świadomość?

Raport odsłania skalę problemu. O chorobach natury psychicznej wciąż mówi się za mało. Czego potrzebujemy? Oczywiście solidnej edukacji – zarówno od najmłodszych lat, w szkołach, jak i kampanii informacyjnych. Odpowiedzią na tę potrzebę jest między innymi kampania „Wyprostuj Spojrzenie”, która mówi o chorobach mózgu w mądry, nieoceniający sposób, a przy tym prostuje stereotypy i uzupełniania wiedzę. Kampanię zainicjowały fundacje Nie Widać Po Mnie oraz EPI-BOHATER. Mecenasem kampanii jest Angelini Pharma Polska.– Ważne jest, aby podjęte działania wspierane były nie tylko przez organizacje pacjentów, ale również przez organy władzy państwowej czy media – powiedziała podczas konferencji kampanii „Wyprostuj spojrzenie” Alicja Lisowska, prezeska fundacji EPI-BOHATER, działającej na rzecz zapobiegania wykluczeniu społecznemu osób chorujących na padaczkę.

Urszula Szybowicz, prezeska Fundacji Nie Widać Po Mnie, która prowadzi projekty dotyczące profilaktyki zdrowia psychicznego przypomniała i podkreśliła: - Wszelkie przejawy dyskryminacji, a zwłaszcza wykluczenie z grupy, brak szacunku, nieliczenie się ze zdaniem osoby zaburzonej wpływają na proces leczenia, a jednocześnie przyczyniają się do zwiększonego ryzyka nawrotu.

*”Badanie stygmatyzacji chorych z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego” zostało zrealizowane w dniach 27.06.2024 r.-09.07.2024 r. przez SW RESEARCH Agencję Badań Rynku i Opinii metodą wywiadów on-line (CAWI) na panelu internetowym SW Panel. Badanie zostało przeprowadzone na Polkach i Polakach powyżej 16. roku życia, zgodnie z rozkładem płci, wieku i klasy wielkości miejscowości. W ramach badania przeprowadzono 1021 ankiet z respondentami panelu SW Panel. Kwestionariusz badawczy został przygotowany przez agencję SW Research i konsultowany z firmą MSL.

Materiał promocyjny mecenasa kampanii Wyprostuj Spojrzenie.